Nazwa Viola d’amore a chiavi dosłownie oznacza „viola miłości z klawiszami” i odnosi się do historycznego instrumentu strunowego, będącego bezpośrednim przodkiem nyckelharpy, który łączył cechy skrzypiec i klawiszy (mechanizm klawiszowy umożliwiający wciskanie strun), co podkreśla jego wyjątkową konstrukcję i bogate brzmienie.

Źródło: Wikipedia

Nyckelharpa to tradycyjny szwedzki instrument smyczkowy z klawiszami, znany również jako keyed fiddle lub keyed violin w języku angielskim. Nazwy te oddają charakter instrumentu: smyczkowy instrument wyposażony w klawisze, dzięki którym można precyzyjnie wydobywać dźwięki. Podobnie w Niemczech spotyka się określenie Schlüsselfidel, które także odnosi się do mechanizmu klawiszowego.

Najbardziej rozpowszechnioną wersją jest trzyrzędowa chromatyczna nyckelharpa – instrument o trzech rzędach klawiszy, który pozwala grać pełną gamę dźwięków za pomocą chromatycznej skali klawiszy. To właśnie ten typ najczęściej pojawia się w muzyce tradycyjnej i współczesnej, i to on stanowi bazę większości kursów i aranżacji.

W polskiej nomenklaturze pojawia się także określenie „wiola klawiszowa” dla nyckelharpy – najczęściej używane w środowisku muzyków alternatywnych i folkowych jako próba odczytania sensu instrumentu w języku polskim. Choć żaden z tych polskich terminów nie jest jeszcze oficjalnie ugruntowany w słownikach muzycznych, „wiola klawiszowa” zyskuje na popularności i coraz częściej pojawia się w opisach koncertów, warsztatów i materiałów edukacyjnych. To dobry most między techniczną nazwą instrumentu a jego opowieścią w języku polskim, a jednocześnie pokazuje, jak różnorodnie instrument ten funkcjonuje w różnych kulturach i językach – od Szwedów po Niemców, Anglików i Włochów.

Violianka